Composieten ontwerp & fabricage

Wat is dit keuzedeel en voor wie is het bedoeld?

Keuzedeel K0794 heet “Composieten ontwerp & fabricage”. Het is mbo-lesmateriaal ontwikkeld voor opleidingen waar studenten zich richten op ontwerpen en maken met composieten. In de kern draait het keuzedeel om het ontwerpen van een composiet voor een specifieke toepassing en het vervolgens produceren van het ontworpen composietdeel.

Het lespakket is bedoeld voor docenten en opleidingscoördinatoren die hun onderwijs over composieten gestructureerd willen aanbieden. Dat geldt zowel voor situaties waarin het keuzedeel als losse keuzemodule wordt aangeboden, als voor trajecten waarin studenten binnen de opleiding doorstromen naar opdrachten die aansluiten op hun beroepspraktijk.

Het didactische model is “portfolio”. Dat betekent dat het pakket aansluit op een aanpak waarin studenten hun ontwikkeling en resultaten bijhouden en zichtbaar maken in een portfolio. Met in totaal zes modules, 40 lessen en 40 bijbehorende presentaties (pptx) sluit het materiaal aan op een onderwijsroute die voldoende ruimte biedt om stappen in ontwerp en fabricage te doorlopen.

Welke leerresultaten behalen studenten?

Studenten werken toe naar het kunnen ontwerppen van een composiet voor een specifieke toepassing. Dat betekent dat zij een ontwerp maken dat past bij een beoogde functie en context.

Daarnaast ligt de focus op productie: studenten produceren het ontworpen composietdeel. Hiermee ontwikkelen zij niet alleen ontwerpvaardigheden, maar ook uitvoerende competenties rond het realiseren van een composietcomponent op basis van een eerder uitgewerkt ontwerp.

Omdat het didactisch model uitgaat van een portfolio, zijn deze leerresultaten niet alleen “uit te voeren”, maar ook “vast te leggen” en te onderbouwen. Studenten kunnen daarmee hun voortgang zichtbaar maken gedurende de zes modules, over een totaal van 40 lessen.

Door de combinatie van ontwerp (composietontwerp voor een specifieke toepassing) en fabricage (productie van het ontwerp) sluiten de beoogde uitkomsten direct aan op de inhoud van het pakket: studentwerk, opdrachten en materiaal voor begeleiding.

Hoe is het lespakket didactisch opgebouwd?

Het lespakket is didactisch opgebouwd volgens het portfolio-model. Dat houdt in dat studenten gedurende het traject hun werkzaamheden en resultaten verzamelen en rubriceren binnen een eigen portfolio. Voor docenten betekent dit dat begeleiding en beoordeling kunnen aansluiten op aantoonbare producten en uitwerkingen.

Het pakket is opgebouwd uit zes modules. Per module doorlopen studenten onderwijsactiviteiten binnen het totale kader van 40 lessen. In aanvulling daarop zijn er 40 presentaties (pptx) beschikbaar, zodat docenten de lessen kunnen begeleiden met vooraf voorbereide didactische ondersteuning.

De onderwijsdocumentatie in het pakket omvat 237 Word-documenten (docx totaal) en 200 opdrachten in docx-formaat. Daarnaast is er materiaal voor de BPV-component opgenomen, met 6 BPV-documenten. Voor inhoudelijke ondersteuning voor docenten is er 1 docentenhandleiding in docx-formaat opgenomen.

Door deze opbouw is er samenhang tussen lesinhoud, opdrachten voor studenten en begeleiding door de docent. Het portfolio-model maakt dat leeruitkomsten en werkproces zichtbaar blijven over alle modules heen.

Wat zit er concreet in het pakket?

Concreet bevat dit keuzedeel-lespakket materiaal voor zowel studenten als docenten. In totaal zijn er 237 Word-bestanden (docx totaal) beschikbaar, waarvan 200 opdrachten in docx-formaat. Deze opdrachten vormen de werkbasis waarmee studenten hun ontwerp- en fabricageactiviteiten uitvoeren binnen de zes modules.

Voor de lesuitvoering zijn er 40 presentaties (pptx) beschikbaar. Deze kunnen docenten inzetten om de lesinhoud te structureren, toelichting te geven en overgangen tussen onderdelen te begeleiden gedurende de 40 lessen.

Voor de afstemming met de beroepspraktijk is er specifiek BPV-materiaal opgenomen: 6 BPV-documenten. Daarmee is het mogelijk om de verbinding te leggen tussen wat studenten in de lessen leren en wat zij in hun praktijkcomponent tegenkomen of moeten toepassen.

Daarnaast is er voor docenten 1 docentenhandleiding. Dit document ondersteunt de docent bij het gebruik van het pakket, zodat de didactische aanpak volgens het portfolio-model consistent kan worden uitgevoerd.

Hoe gebruikt een docent dit in de praktijk?

Een docent kan het lespakket gebruiken door de lessen en modules opeenvolgend te plannen binnen het totaal van 40 lessen. De inhoud is voorzien van 40 presentaties, zodat docenten per lesmoment kunnen aansluiten op uitleg, instructie en terugkoppeling. Dat helpt om tempo en structuur te bewaken over alle zes modules.

Omdat het portfolio-model centraal staat, zet de docent opdrachten in docx-formaat in om het werk van studenten te verzamelen. Met 200 opdrachten in het pakket is er ruimte om gedurende het traject uitwerkingen te laten maken en resultaten te laten vastleggen. Studenten kunnen hun voortgang en eindresultaten daarmee zichtbaar maken voor henzelf en voor beoordeling.

De docent betrekt daarnaast de BPV-documenten. Met 6 BPV-documenten kan het werk in de lessen worden gekoppeld aan de beroepspraktijkcomponent van de student. Zo ontstaat er meer samenhang tussen onderwijs en praktijkervaring.

De docentenhandleiding (1 document) kan worden gebruikt om de aanpak en werkwijze te borgen. Denk daarbij aan het begeleiden van het portfolio, het organiseren van de inzet van opdrachten en het aansluiten op de BPV-onderdelen.

Hoe sluit dit aan op BPV en beroepspraktijk?

Het lespakket bevat BPV-materiaal, specifiek opgenomen in 6 BPV-documenten. Dit maakt het mogelijk om het keuzedeel te laten aansluiten op de beroepspraktijk van studenten. Daarmee wordt de stap van les naar werkpraktijk kleiner en ontstaat er een duidelijkere verbinding tussen theorie, opdrachtuitvoering en praktijktoepassing.

De kerntaken waarop het keuzedeel is gebaseerd, sluiten bovendien logisch aan op wat in de beroepspraktijk relevant is. Studenten ontwerpen een composiet voor een specifieke toepassing en produceren het ontworpen composietdeel. In de BPV kan dat betekenen dat studenten ervaringen opdoen met toepassing en uitvoering, en dat ze in het portfolio kunnen onderbouwen wat ze in praktijk zien of toepassen.

Omdat studenten via het portfolio-model werken, kunnen zij hun werk en ontwikkeling koppelen aan activiteiten in de BPV. Docenten kunnen vervolgens terugkijken naar resultaten en uitwerkingen die aansluiten op zowel de onderwijsopdrachten als de praktijkcomponent.

Door de aanwezigheid van zowel lesmateriaal (docx en pptx) als BPV-documenten ontstaat er een doorlopende leerlijn. Dat ondersteunt een onderwijsroute waarin studenten niet alleen uitvoeren, maar ook leren reflecteren op ontwerp en fabricage in relatie tot hun beroepspraktijk.

Wat levert dit op voor student en docent?

Voor studenten biedt dit pakket een duidelijke route om te komen tot twee kernuitkomsten: het ontwerpen van een composiet voor een specifieke toepassing en het produceren van het ontworpen composietdeel. Door de inzet van opdrachten (200 docx-opdrachten) kunnen studenten hun vaardigheden stap voor stap oefenen en uitwerken.

Daarnaast profiteren studenten van het portfolio-model. Doordat hun werk in een portfolio wordt verzameld, kunnen zij inzicht krijgen in hun eigen voortgang over de zes modules heen. Ook is het eenvoudiger om resultaten te tonen en te onderbouwen, omdat het portfolio een overzicht geeft van uitgevoerde activiteiten.

Voor docenten levert het pakket een gestructureerde set hulpmiddelen. Met 40 presentaties (pptx) kunnen lessen eenduidig worden begeleid. De docentenhandleiding (1 docx) ondersteunt de docent bij het gebruik van de aanpak en maakt het makkelijker om het portfolio-model consequent toe te passen.

Ook is er materiaal voor de BPV opgenomen. Voor de docent betekent dat minder versnippering: met 6 BPV-documenten kan de verbinding met de praktijkcomponent doelgericht worden gemaakt, zodat studenten in onderwijs en BPV aan dezelfde kerninhoud werken.

Praktische informatie: inzet, voorbereiding en levering

De basis van het keuzedeel is opgebouwd voor inzet binnen een totaal van 40 lessen en zes modules. Met 240 SBU (studiebelastingsuren) is er rekenkundig ruimte om opdrachten en begeleide activiteiten binnen het traject goed te laten landen. De aanwezigheid van 40 presentaties maakt het mogelijk om de lessen praktisch en gestructureerd te starten.

Voor de voorbereiding kan een docent de 40 pptx-presentaties gebruiken om per lesmoment de kernpunten te behandelen. Vervolgens zet de docent de opdrachten in docx-formaat in (200 opdrachten) om studenten te laten werken aan ontwerp en productie van composietonderdelen. Omdat er 237 Word-documenten in totaal beschikbaar zijn, kan de docent kiezen voor de inzet die past bij de planning en het niveau van de groep.

Voor de BPV-onderdelen staan 6 BPV-documenten klaar. Dit helpt bij het tijdig afstemmen van onderwijsopdrachten met de beroepspraktijk. Eventueel kan de docent deze BPV-documenten inzetten voorafgaand aan, tijdens of ter afronding van BPV-periodes, zodat de aansluiting voor studenten duidelijk is.

Wat betreft levering en beschikbaarheid sluit dit materiaal aan op docenten die graag kant-en-klaar onderwijscontent inzetten: er is een docentenhandleiding (1 document) aanwezig om de toepassing van het portfolio-model te ondersteunen.